4.3 ประเภทของวงมโหรีที่ระนาดเข้าไปมีบทบาทในการประสมวง
1. วงมโหรีเครื่องเดี่ยว
หรือ วงมโหรีเครื่องเล็ก
ประกอบด้วยเครื่องดนตรีดังนี้
- ซอสามสาย 1 คัน
- ซอด้วง
1 คัน - ซออู้
1 คัน - จะเข้ 1 ตัว - ขลุ่ยเพียงออ
1 เลา - ระนาดเอกมโหรี
1 ราง - ฆ้องวง
(ฆ้องกลางหรือฆ้องมโหรี) 1 วง - โทน 1 ลูก, รำมะนา
1 ใบ - ฉิ่ง 1 คู่ (อาจมี
โหม่ง กรับ เพิ่มด้วยก็ได้) |
 |
2. วงมโหรีเครื่องคู่
คือวงมโหรีเครื่องเดี่ยวที่เพิ่มฆ้องวงเล็กและระนาดทุ้มเข้า
ในวง นอกจากนั้นยังเพิ่ม ซอด้วง ซออู้ เป็นอย่างละ 2 คัน เพิ่มจะเข้เป็น 2 ตัว
เพิ่มขลุ่ยหลิบอีก
1 เลา ซอสามสายหลิบ 1 คันและฉาบเล็กอีก 1 คู่
3. วงมโหรีเครื่องใหญ่
คือวงมโหรีเครื่องคู่ที่เพิ่มเติมระนาดเอกเหล็กและระนาดทุ้ม
เหล็กเข้าไปเช่นเดียวกับวงปี่พาทย์เครื่องใหญ่
เครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีที่นำมาจากวงปี่พาทย์
ได้แก่ ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ระนาดเอกเหล็ก ระนาดทุ้มเหล็ก ฆ้องวง เมื่อนำมาบรรเลงในรูปแบบของมโหรีแล้ว
เครื่อง ดนตรีดังกล่าวจะต้องลดขนาดให้เล็กลงโดยมีจุดประสงค์คือ
- ให้เหมาะกับร่างของผู้บรรเลงซึ่งในสมัยก่อนผู้บรรเลงมโหรีจะเป็นผู้หญิงล้วน
- เพื่อไม่ให้เสียงเครื่องดนตรีดังเกินไปเพราะหน้าที่ของวงมโหรีคือการขับกล่อม
มักจะบรรเลงในสถานที่ๆไม่กว้างขวางนักอีกทั้งเพื่อไม่ให้เสียงของเครื่องตีดังกลบเสียง
ของเครื่องสายด้วย
- ให้ระดับเสียงของเครื่องตีสูงขึ้นกว่าแนวที่บรรเลงด้วยวงปี่พาทย์จะได้สัมพันธ์
กลมกลืนกันระหว่างเครื่องตีและเครื่องสาย การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้กลวิธีและแนว
ทางในการบรรเลงเครื่องตีในวงมโหรีมีเอกลักษณ์เฉพาะที่แตกต่างจากการบรรเลงในวงปี่
พาทย์ทั่วไป